شهر سوسنگرد

رودخانه کرخه از شمال آن می‌گذرد و شعبه‌ای از آن نیز از داخل شهر عبور کرده و در غرب و جنوب‌غربی سوسنگرد دو رود سابله و مالکیه از آن منشعب می‌شود. نام این شهر ابتدا «خفاجیه» بوده که در دوران شاهنشاهی به «سوسنگرد» تغییر نام یافت. سوسنگرد در زمان ایران باستان به نام «عبادتگاه سیاره ناهید» بوده است. مردم این شهرِ شیعه‌نشین، اغلب عرب زبان هستند و شغل عمده آنها کشاورزی است. از طوایف ساکن در این شهر می‌توان به طوایف آلبوجلال، زبیدات، بنی‌طرف، اهل الیرف و سادات اشاره نمود.

با آغاز جنگ، تیپ 3 لشکر 92 زرهی خوزستان که در پاسگاه صفریه و سوبله مستقر بودند نتوانستند حملات دشمن را دفع کنند و به ناچار به عقب رانده شدند. لشکر 9 مکانیزه ارتش عراق کم‌کم به محور سوبله، تنگه چزابه و ارتفاع الله‌اکبر رسید و موفق شد بر روی رودخانه کرخه و رمیم پل شناور نصب کند. به این ترتیب بستان به طور کامل سقوط کرد و دشمن از شمال و غرب وارد شهر شد و با پیشروی در محور بستان ـ سوسنگرد، شهر سوسنگرد را از غرب مورد تهدید قرار داد. علاوه بر این، سایر یگان‌های دشمن در جنوب کرخه که از محور نشوه ـ کوشک ـ طلائیه وارد ایران شده و رو به شمال پیش‌روی کرده بودند، به کرانه جنوبی رودخانه کرخه‌نور رسیده و با عبور از کرخه، به قصد تصرف سوسنگرد و حمیدیه در دو ستون شروع به پیش‌روی کردند. در نهایت دشمن علی‌رغم مقاومت مدافعان برای اولین‌بار در 6 مهرماه سوسنگرد را اشغال کرد و اداره شهر را به گروه ضد انقلاب «جبهه التحریر» سپرد.

سه روز بعد در 9/7/1359 رزمندگانی از سپاه اهواز به فرماندهی «علی غیور اصلی» به قوای دشمن در حد فاصل اهواز و حمیدیه شبیخون زدند و با حمایت هوانیروز ارتش، به تعقیب دشمن ادامه دادند. دشمن که برآورد دقیقی از تعداد و توان مدافعان نداشت در 10/7/1359 سوسنگرد را تخلیه کرد. حملات ارتش عراق از 17/7/1359 دوباره آغاز شد و دشمن در 24/8/1359 از سه طرف سوسنگرد را محاصره کرد و وارد بخش‌هایی از آن شد. اما مقاومت حدود دویست نفر از مدافعان از جمله شهید علی تجلایی و یارانش مانع از سقوط کامل شهر شد تا آنکه دو روز بعد در 26/8/1359 رزمندگان ارتش، سپاه و ستاد جنگ‌های نامنظم به کمک محاصره‌شدگان آمدند و بار دیگر شهر را حفظ کردند.

در جریان مقاومت سوسنگرد، مسجد جامع این شهر محل اعزام نیرو، مداوای مجروحین و مرکز هماهنگی و هدایت عملیات مدافعان بود. مدافعان سوسنگرد پس از سازماندهی در این مسجد در گروه‌های کوچک در نقاط حساس شهر استقرار می‌یافتند. در دوران محاصره سوسنگرد؛ چند تانک عراقی در 25/8/1359 تا چند متری این مسجد جلو آمدند، اما با انهدام دو تانک، پیشروی دیگر تانک‌ها متوقف شد.

 
انتهای پیام/م
منبع: کتاب اطلس جغرافیای حماسی 1 (خوزستان در جنگ) صفحه 130

مطالب مرتبط: (روی عناوین زیر کلیک کنید)

منطقه عملیاتی ثامن الائمه ، منطقه ی عملیاتی شهید چمران ، منطقه عملیاتی توکل ، منطقه عملیاتی تپه های مدن ، منطقه عملیاتی کوی‌ذوالفقاری ، هتل های آبادان ، پل ایستگاه هفت ، کلیسا ارامنه ، جاده وحدت، پل متحرک خضر ، پل بعثت، بیمارستان صحرایی امام علی (ع)، شهرستان شادگان، دارخوین، سلیمانیه، دکل ابوذر، دشت آزادگان، شهر بستان، شهر هویزه،  منطقه عملیاتی نصر هویزه